Geache heer Freud,
Ik vrees dat ik gek geworden ben.
Als ik eens twee dagen in dezelfde gemoedstoestand zou kunnen blijven, zou dat niet mooi zijn?! De ene dag rij ik fluitend op mijn eeuwige strijdmakker naar huis (ik kan die moeilijke bochtjes nu al aan een mooie 110 km/u pakken, ik word nog een echte motard), de volgende dag voel ik mij een wandelende zombie die op elk moment een shotgun uit z'n binnenzak kan halen en zichzelf voor de kop kan schieten.
Het een en ander heeft te maken met Maaike, mijn levensgezellin die krampachtig poogt niet mijn levensgezellin te worden. Gisteren, aan het ontbijt (tarwebrood met heerlijke confituur van deze zomer) hadden we het er nog over; over liefde, het lot en de hel van het leven in het algemeen. Ze zei iets opmerkelijks wat me tot diep nadenken stemde:
"Jij bent er altijd zo zeker van, dat iemand je graag ziet."
Het blijft een beetje in m'n idiote kop klotsen. Het is waar, ik heb besloten dat ze me graag ziet. Zij, daarentegen, heeft besloten dat ze me niet graag ziet. Dat is, wat men in de Griekse filosofie, beschrijft als: een plobreem. (Maar neen, Samson, het is een probleem.) Eén van ons is mis. En het zal wel Maaike niet zijn.
En waarover gaat het dan in feite, dat graag zien. Wat willen we daar mee zeggen. Ik zie je graag, Maaike, want ik wil de rest van mijn leven aan je zijde slapen? Ik zie je graag, Maaike, want ik mis je? Ik zie je graag want ik wil blonde kinderen met overal sproeten? Nee, ik zie je graag, want ik ben nu graag bij je.
Vroeger wás het eenvoudiger. Een relatie werd toen nog eerst uitgedrukt in dagen, dan in weken, dan in maanden; elke eenheid zorgvuldig geturfd zodat men na het uitmaakritueel zorgvuldig de verloren tijd kon tellen. Toen, echter, werden we volwassen.
Nuja, we weten wat zij niet wilt, maar wat wil ik dan wél? Een moeilijke vraag, heer Freud. Ik wil, in de eerste plaats, mogen zeggen dat ik ze graag zie. Toegegeven, ik heb geen idee wat dat wilt zeggen; momenteel zou het waarschijnlijk zelfs veel beter zijn om te zeggen dat ik wanhopig ben op haar. Waarschijnlijk voelt dat wel voort uit het hele ik hou van jou en jij moet niets van mij weten scenario, maar toch wens ik liefde niet uit te meten door hoeveel pijn het doet haar met een ander te zien. Dus eigenlijk zie ik haar in wezen momenteel niet graag. Want, zie je, Maaike, ik kan je pas graag zien als alle pijn geëlimineerd is.
Maar goed, we waren dingen aan het willen. Als ik even doorga op mijn kleine fantasiereisje doorheen m'n zotte kop zie ik ons nog wel even samen. Op een magische wijze breekt de dam van Maaike's liefde open en beseft ze plots (met hart én verstand) dat ze eigenlijk niet echt meer zonder me kan. Dat het eigenlijk wel pijn doet om me niet meer te zien. En dat het leuk is als ze me dan plots wel weer ziet. Enkele weken daarna besluit ze dat dát eigenlijk ook wel liefde is en nog even daarna haal ik haar uit dat vreselijke kot waar ze in zit. En dan is 't 2012 en sterven we allemaal. The end.
Maar goed, blijft natuurlijk dat probleem dat ik denk dat zij me graag zien en dat zij dat stellig ontkent. In eerste instantie is zij natuurlijk de ervaringsdeskundige en hoort zij best wel te weten of ze iemand graag ziet of niet. En 't is niet dat ik in positieve bevestiging zit te geloven. Ik geloof niet dat als ik het vaak genoeg zeg, zij wel zal volgen. Nee, 't is meer dan dat; 't is een besef dat we gelukkig zijn samen. (De nadruk ligt hier op samen, er mag niet teveel tijd zijn om te twijfelen over de grootsheid van het heelal en andere aardse sterfelijkheid. Het samen zijn bedoel ik hier werkelijk als het samen zijn waarin we beide in de veronderstelling zijn niets te missen.)
Het herhaaldelijk bevestigen van mijn geloof in onze liefde is echter ook niet bevorderlijk. Het speelt in op haar drang naar vrijheid en naar een eigen persoonlijkheid. Daar spant het schoentje misschien nog het meest, ik die haar zo goed lijk te kennen dat ik zomaar even haar diepste gevoelens moet invullen. De waarheid is echter dat ik geen idee heb wat er in haar om gaat. Het enige wat ik zie is wat zij doet en wat zij zegt.
Er is een zekere grens tussen vriendschap en liefde. Het is moeilijk die grens te bepalen, maar ik denk dat deze voornamelijk ligt in het domein van hoe vaak je bij elkaar bent en hoe vaak je aan elkaar denkt. Als ik eerlijk ben tegenover mezelf denk ik veel aan haar, misschien zelfs teveel. En ik ben ook wel de hele tijd een beetje bij haar. We chatten op elk moment van de dag, er zijn weinig momenten dat we elkaar niets laten weten. Zelfs als we ons beiden amuseren en niet aan de ander horen te denken, is er toch nog dat vleugje gedachten dat naar de ander stroomt. En dat voelt goed, dat is leuk, maar ik weet niet of dat nog vriendschap is.
Maar Maaike, dus, is zeker van wel. Dat is moeilijk voor mij, te aanvaarden dat ze me niet graag ziet. Vooral omdat ik ze af en toe nog eens kan laten wankelen. Of eerder, vooral omdat ik ze doe wankelen zonder er zelf iets voor te moeten doen. En dat laat mij verkeerde besluiten trekken. Dat ze naar mij verlangt, bijvoorbeeld, omdat ze mijn schrijfsels leest. (Als elkeen van mijn lezers naar mij zou verlangen, ik zou eindelijk dat trio kunnen doen!) Of dat ze me wilt zien omdat ze me uitnodigt; zulke zaken.
Ze zegt dan dat ze 't niet meer zal doen, dat ze mijn schrijfsels niet meer zal lezen. Maar daar gaat het niet om, het gaat er niet omdat ze mijn schrijfsels leest. Het gaat er omdat ze mijn schrijfsels wilt lezen. Dat ze zichzelf tegen houdt om het niet te doen.
Maar het belangrijkste besluit is misschien wel dat het niet geen liefde is. En zo komen we automatisch op ik zie je niet graag genoeg. Dat is natuurlijk een moeilijke; wat wilt dat zeggen? In wezen betekent dat voor Maaike dat als ze ooit zegt dat ze me wel graag genoeg ziet, dat ze voor eeuwig bij me zal moeten blijven. Ze ziet al die potentiële liefdes, dat potentieel geluk dat ze zonder mij misschien zal ervaren; dat kan niet opwegen tegen dat armzalige hoopje geluk dat ik te bieden heb. Daarvoor duurt de eeuwigheid te lang.
Dat ik, echter, evenzeer angst heb voor het oneindige en dat ik ook niet in termen als tot de dood wens te denken, betekent dan voor haar niets meer dan dat ik haar ook niet graag zie. De cirkel van de logica is rond en Maaike kan verder van me weglopen.
U hoort het, heer Freud; het is alweer een boeltje. Weet u nog wat ik u deze zomer schreef? Als u dat linkt aan dit verhaal, is het dan mogelijk dat ik gek aan het worden ben? Kan u me er een pilletje voor voorschrijven? Of misschien is een onmiddellijke opname meer gewenst.
In afwachting van uw antwoord, groet ik u,
Vriendelijke groeten,
Daan Petersen Skaeg
Ps.: Kan u ook even naar mijn moeder kijken?